مسجد لرزاده

مسجد لرزاده یکی از مساجد معروف تاریخی و زیبای تهران است که در محله سرچشمه واقع شده است. این مسجد به خاطر معماری منحصر به فرد و نقش و نگارهای زیبای داخلی‌اش شناخته می‌شود. هر چند قدمت این مسجد شاید به نسبت سایر مساجد پایتخت کمتر باشد اما با همه تغییرات و مرمت‌هایی که در طول این سال‌ها در این مسجد اتفاق افتاده، همچنان بافت سنتی بنا محفوظ مانده است.
این مسجد توسط علی اکبر برهان در دهه ۲۰ شمسی تأسیس شد. مسجد لرزاده به دستور و نظارت حسین لرزاده، معمار برجسته ایرانی، در دوره پهلوی ساخته شد. این مسجد نه تنها مکانی برای عبادت است، بلکه به عنوان یکی از نمادهای معماری اسلامی در تهران نیز شناخته می‌شود.
مسجد لرزاده نه تنها مکانی برای عبادت و ذکر است، بلکه به عنوان یکی از جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی تهران نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. بازدید از این مسجد به علاقه‌مندان به تاریخ و معماری اسلامی توصیه می‌شود.

علی اکبرر برهان موسس مسجد لرزاده — علی اکبر برهان

این مسجد براساس معماری قاجاریه با طاق‌های هفت کاسه، ستون‌های متعدد و محراب کوچک با کاشی کاری فیروزه‌ای رنگ ساخته شده است. مسجد لرزاده حدود ۶۰۰ متر شبستان مردانه و زنانه دارد و کل بنای آن ۱۱۰۰ متر است.
معماری مسجد لرزاده تلفیقی از سبک‌های سنتی ایرانی و اسلامی است. سقف‌های بلند، کاشی‌کاری‌های زیبا و نقش و نگارهای هنری از ویژگی‌های بارز این مسجد هستند. این مسجد دارای شبستان‌های وسیع و محرابی زیباست که به جذابیت آن افزوده است.

مسجد لرزاده از مساجد از مراکز مهم مبارزه با حکومت پهلوی بود که در سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ کانون مبارزات انقلابی در جنوب شرقی تهران و مرکز تجمع جوانان انقلابی به خصوص دانشجویان بود که بخش اعظم حرکت‌های انقلابی جنوب تهران، در آن‌جا متمرکز شده بود. این مسجد به‌عنوان یکی از کانون‌های مبارزاتی علیه رژیم پهلوی سبب جذب جوانان و دانشجویان انقلابی گردید و مکانی برای فعالیت‌های گروه‌های سیاسی چون فدائیان اسلام و جبهه ملی شد. این مسجد میزبان سخنرانانی چون عمید زنجانی، حسین انصاریان، محمد آشوری و محمد چاوشی بود.

در رمضان سال ۱۳۵۷ش مأموران حکومت پهلوی به این مسجد حمله کرده و با تیراندازی و تخریب بخشی از مسجد، سبب شهادت و زخمی شدن تعدادی از مردم شدند.

بیشتر بخوانید : نکات مهم برای انتخاب و رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ختم

جلوه‌های معماری مسجد

مسجد لرزاده با مساحتی بالغ بر ۱۱۲۰ مترمربع شامل شبستان مردانه، شبستان زنانه و چند فضای آموزشی و فرهنگی است. از دلایل اهمیت و شهرت مسجد لرزاده سبک معماری سنتی این بناست. این مسجد از جمله مساجد تهران است که تنها یک گلدسته دارد و فاقد گنبد است. مسجد مزبور جزء آن دسته از بناهایی است که در پی بازسازی‌ها و تعمیرات پی در پی، چهره اولیه و معماری سنتی آن کاملا حفظ شده است.
شبستان مردانه مسجد شامل چهار چشمه طاق است که سقف آنها با کاسه معلق یا هفت کاسه تزیین شده است. این چشمه طاق‌ها بر روی ستون‌هایی با ارتفاع کم استوار شده‌اند اما شبستان زنانه ویژگی‌های دیگری دارد. سقف مسطح این شبستان با کاشی‌های معقلی با گره‌کشی هندسی پوشانده شده و اطراف آن به قوس‌های قطاربندی مزین شده است. شیوه به کار رفته در معماری شبستان مردانه این مسجد از جمله ویژگی‌های منحصر به فرد سبک معماری مرحوم حسین لرزاده است.