کفن میت

کَفَن پوشش بدن میت مسلمان پیش از دفن است. این پوشش حداقل از سه قطعه پارچه تشکیل شده است: لُنگ، پیراهنی و سرتاسری. کفن کردن یا تکفین مسلمان، واجب کفایی است. این کار نباید با پارچه غصبی یا نجس انجام شود. مستحب است کفن در زمان حیات تهیه شود. میت مسلمان را باید با سه پارچه که آنها را لنگ و پیراهن و سرتاسری می گویند کفن نمایند. لنگ باید از ناف تا زانو باشد و اطراف بدن را بپوشاند، و بهتر آن است که از سینه تا روی پا برسد. و بنا بر احتیاط واجب پیراهن باید از سرشانه تا نصف ساق پا تمام بدن را بپوشاند و بهتر آن است که تا روی پا برسد. و درازی سرتاسری باید به قدری باشد که بستن دو سر آن ممکن باشد، و پهنای آن باید به اندازه ای باشد که یک طرف آن روی طرف دیگر بیاید. در ادامه احکام کفن میت آورده شده است.

کَفَنْ از سه قسمت تشکیل می‌شود:

1. مِئزَر یا لنگ، باید از ناف تا زانو، همه اطراف بدن را بپوشاند و بهتر است از سینه تا روی پا برسد.
2. قَمیص یا پیراهن، باید از سرشانه‌ها تا نصف ساق پا، همه اطراف بدن را بپوشاند و بهتر است که تا روی پا برسد.
3. إزار یا سرتاسری، باید سراسر بدن از سر تا پا را بپوشاند و پهنای آن باید به حدی باشد که یک طرف آن روی طرف دیگر برود.بهتر است درازی آن آنقدر باشد که از طرف سر و پاهای میت بسته شود.

مقداری از لنگ که از ناف تا زانو را می پوشاند، و مقداری از پیراهن که از شانه تا نصف ساق را می پوشاند ، مقدار واجب کفن است، و آنچه بیشتر از این مقدار در مساله قبل گفته شد، مقدار مستحب کفن می باشد.

اگر ورثه بالغ باشند و اجازه دهند که بیشتر از مقدار واجب کفن را که در مساله قبل گفته شد از سهم آنان بردارند اشکال ندارد، و احتیاط واجب آن است که بیشتر از مقدار واجب کفن و همچنین مقداری را که احتیاطا لازم است از سهم وارثی که بالغ نشده برندارند.

اگر کسی وصیت کرده باشد که مقدار مستحب کفن را که در دو مساله قبل گفته شد، از ثلث مال او بردارند یا وصیت کرده باشد ثلث مال را به مصرف خود او برسانند ولی مصرف آن را معین نکرده باشد یا فقط مصرف مقداری از آن را معین کرده باشد می توانند مقدار مستحب کفن را از ثلث مال او بردارند.

کفن زن بر شوهر است، اگر چه زن از خود مال داشته باشد، و همچنین اگر زن را به شرحی که در کتاب طلاق گفته می شود طلاق رجعی بدهند و پیش از تمام شدن عده بمیرد ، شوهرش باید کفن او را بدهد. و چنانچه شوهر بالغ نباشد یا دیوانه باشد ولی شوهر باید از مال او کفن زن را بدهد. کفن میت بر خویشان او واجب نیست اگر چه مخارج او در حال زندگی بر آنان واجب باشد.

جنس کفن

از آنجا که از کفن برای پوشاندن میت استفاده می‌شود، پس کفن باید از پارچه‌ای باشد که بتواند بدن میت را پنهان نماید و نازکی آن به قدری نباشد که بدن میت از زیر آن پیدا باشد؛ اساساً تأکید شرع بر آن است که میت و جسد مسلمان هر چه بیشتر و بهتر مستور شود، حرمت وی نیز بیشتر محفوظ می‌ماند؛ از این رو شرعاً مستحب است که اجزاء دیگری بر اجزای واجب کفن افزوده شود، مانند: عمامه در میت مرد و مقنعه و پارچه‌ای برای پوشش سینه‌ها در میت زن و نیز پارچه‌ای (ترجیحاً از جنس برد یمانی) برای پوشاندن تمام جسد از روی دیگر اجزای کفن.

مستحبات کفن

همچنین مستحب است شهادتین و اسامی ائمه (علیهم السلام) را بر روی برخی اجزای کفن که احتمال نجس و آلوده شدن آن اجزا کمتر است مانند: عمامه، پیراهن، سرتاسری، برد یمانی و… بنویسند و بهتر آن است که با تربت امام حسین (علیه السلام) باشد.
از دیگر مستحبات کَفْنْ آن است که به همراه میت، دو چوب (جریده) تر و تازه در کفن همراه میت بگذارند که یکی را در ترقوه طرف چپ بین پیراهن و لنگ و دیگری را در ترقوه طرف راست به بدن میت برسانند و بهتر است این چوب‌ها از شاخه درخت خرما یا درخت سدر یا درخت بید یا درخت انار و یا هر درختی که خشک نباشد، تهیه شود و ترتیب فضیلت آنها به نحوی است که ذکر شد.

آیا کفن میت مرد با زن فرق می کند؟

شاید تصور کنید که پوشش یا کفن زن با مرد فرق می کند، اما تیکه های کفن میت برای زن و مرد یکسان است و تنها در مقدار مستحبات و نحوه کفن باهم تفاوت هایی دارند.

اصلی ترین تکه های کفن میت ۳ تا می باشد که برای زن و مرد یکسان است. اما مستحباتی برای کفن مرد و زن وجود دارد که باعث ایجاد تفاوت در کفن میت مردانه و زنانه می شود.

واجبات کفن مرد و زن

کفن میت واجبات و مستحباتی دارد که واجبات آن سه تا می باشد و برای زن و مرد یکسان است.

• لنگ یا مئزر (که از قسمت ناف تا زانو تمام بدن را می پوشاند)
• پیراهن یا قمیص (که از قسمت سرشانه تا نصف ساق و اطراف بدن را می پوشاند.)
• سرتاسری یا ازار (پارچه ای بلند که آنرا از یک سمت بدن به سمت دیگر گره می زنند.)

برای کفن مرد و زن باید به ترتیب لنگ، سپس بالای آن پیراهن و در آخر سرتاسری بر روی دو تکه قبلی پوشانده شود.
اصلی ترین اجزای کفن میت این سه تیکه می باشد و فرق کفن مرد با زن در چیزهایی است که واجب نیست و بکار بردن آنها در اجزای کفن میت مستحب می باشد و این مستحبات کفن میت است که برای زن و مرد فرق می کند.

مستحبات کفن مردانه

عمامه : یکی از مستحبات کفن مردانه که با کفن زنانه فرق دارد، عمامه است که از وسط پارچه بر سر میت گذاشته می شود، سپس دو طرف آنرا از زیر چانه عبور می دهند و بر سینه میت می اندازند. (انتهای قسمت راست عمامه روی انتهای قسمت چپ آن قرار می گیرد و دوباره سمت چپی روی سمت راستی قرار می گیرد. در انتها هر دو بر روی سینه میت قرار می گیرد.)

مستحبات کفن زنانه

مقنعه یا قناعه: در تفاوت کفن مردانه و زنانه که جزء مستحبات نیز می باشد، مقنعه برای میت زن مورد استفاده قرار می گیرد که در واقع پارچه ای سفید را به شکل روسری روی سر میت می بندند.

استفاده از لفافه سوم از دیگر مستحبات در کفن زنانه است که با کفن مردانه متفاوت می باشد و در کفن میت مرد به استفاده از آن سفارش نشده است.
بنابراین فرق بین کفن مرد و زن در مقدار مستحبات آن می باشد که شامل عمامه برای میت مرد و مقنعه، لفافه دوم و سوم برای میت زن می باشد و سایر مستحبات در کفن میت برای زن و مرد یکسان است.